Documentatie
Het verzamelen en bewaren van historische documenten en archiefstukken geeft inzicht in het verleden van Nederweert en de kerkdorpen. Van officiële stukken tot persoonlijke en particuliere bronnen – deze documentatie vormt de basis voor het vertellen en begrijpen van lokale geschiedenis.
Collectief geheugen
Sinds haar oprichting in 1985 werkt SGN aan de opbouw van een historische documentatiecollectie. Deze bestaat uit dagboeken, brieven, foto’s en tekeningen, familie-archieven, bedrijfsarchieven en archieven van sociaal-maatschappelijke instellingen, en particuliere documentatieverzamelingen. Het archief vormt de bron voor menige publicatie en onderzoek van de stichting. Het ‘collectief geheugen’ van de Nederweerter samenleving. De collectie beslaat het tijdvak van 1650 tot 2000.
Diverse particulieren en instellingen schonken reeds documentatie en familie-archief, waaronder zeer belangrijke collecties met documenten uit de zeventiende tot de twintigste eeuw. Deze zijn inmiddels alle geïnventariseerd, geconserveerd en gearchiveerd.
Afgelopen jaren is ook veel aandacht geschonken aan het traceren en acquireren van gemeentelijke en kerkelijke bestuursarchieven die door nalatende zorg waren afgestoten, vervreemd of in privéhanden terecht waren gekomen.
Het archief groeide in 2025 tot een omvang van 161 strekkende meter (2024: 159, 2021: 135, 2020: 102, 2019: 95, 2018: 88 meter), verdeeld over circa 2300 dossiermappen. Dit is inclusief een lichte krimp vanwege overdracht van een deel van het archief van de bouwonderneming WILMA. Dit werd in de loop van 2025 overgedragen aan het archief van het Erfgoedhuis Weert waar zich reeds een deel van het WILMA-archief bevindt.
De belangrijkste archiefacquisities in 2025 betroffen het persoonlijk archief van een overleden inwoner (kinderboekenschrijver, dialectkundige en voordrachtskunstenaar), een grote aanvulling op de bidprentjescollectie (van zowel een particulier als van de zusterorganisatie Heemkunde Leivere uit Leveroy), en onderdelen van het deels verloren gewaande archief van de St. Lambertusparochie Nederweert. Daarnaast diverse kleinere archieven en archiefjes, vaak aanvullingen op eerdere overdrachten. Zeer bijzonder is ook het familie-archief van een oude notabele Nederweerter familie.
Ook werd in 2025 de database met de digitale archiefinventaris van de SGN geheel up-to-date gemaakt zodat alle archiefbestanddelen eenvoudig doorzoekbaar en raadpleegbaar zijn. De inventaris is opgezet volgens het standaardmodel van de archievenverzameling van het Erfgoedhuis Weert en is ontsloten via een Access-database.
Diverse historische, cultuurhistorische en archeologische publicaties van de SGN zélf zijn gedeponeerd in het Nationaal Archief, de Koninklijke Bibliotheek en in het archief en bibliotheek van het Erfgoedhuis (gemeente-archief) Weert waar de SGN sinds jaar en dag een goede relatie mee onderhoudt.
In 2025 is verder voortgang gemaakt met het ompakken van het archief in zuurvrije dozen en de verwijdering van plastic-zuurmakers en metalen objecten.
Voor tips en schenkingen van historisch materiaal: mail naar contact@nederweertsverleden.nl
