Skip to content

Antoon Velter

(1886-1972)

Een kleurrijke figuur uit het vooroorlogse Nederweert was Toon Velter (bijgenaamd Flats Toon). Als een plaatselijke versie van Anton Heyboer maakte hij naam door zijn huishouden met twee vrouwen. Zo hevig als sommige mannen hem stiekem benijd zullen hebben, zo groot was de afkeer van de geestelijkheid. Die had geen goed woord over voor deze situatie.

Toon had een groot sociaal gevoel. Zijn bekendheid ontleende hij vooral aan het feit dat hij uit menslievendheid een hulpbehoevende vrouw in zijn gezin opnam. Daar moet dan wel bij vermeld worden dat hij haar als zijn tweede levenspartner aanvaardde. Rond 1930 was de zelfs voor die tijd als zeer conservatief bekend staande Veltmans pastoor in Nederweert. Hij ergerde zich buitengewoon aan de vrijmoedige levensgewoonten van Flats Toon. Misschien handelde de pastoor wel uit vrees voor verdere escalatie onder de mannen van de St. Lambertusparochie die het allemaal nogal pikant vonden.

Op een zondag wijdde Veltmans tijdens de hoogmis zijn preek aan mannen die er meer dan één vrouw op na hielden. Door te stellen dat ze zulke mannen maar eens flink moesten ‘flatsen’ (oorvijgen verkopen), sprak Veltmans hel en verdoemenis uit over Toon. Vanaf de kansel preekte hij, zonder man en paard te noemen, met theatrale gebaren over Toon: ‘God zal hem flatsen, tot in de laagste kuilen der hel!’. Daarbij voor de goede verstaander zinspelend op de bijnaam van Flats Toon en zijn boerderij aan de Lage Kuilen. Iedereen in de mis had dus door over wie het ging.

Dat pastoor Veltmans een verband legde tussen het onherbergzame gebied van de Lage Kuilen en de hel, was evident. Hij had natuurlijk het bijbels beeld van de hel voor ogen, van hitte en vagevuur. Onbedoeld legde hij een koppeling tussen de hel en de plaatselijke betekenis van dat woord als diep, laaggelegen gebied. De Lage Kuilen waren zompig, nat en moerassig en dus ook ‘hel’.

Alfons Bruekers